TRĂNG HUYẾT - Trang 861

nghiệt hơn, ở miền trung và miền bắc. Người miền nam còn bị thực dân đô
hộ toàn diện hơn và họ hợp tác mật thiết với người Pháp, vì thế họ có lòng
khao khát ngày càng mãnh liệt là được ganh đua với các chủ nhân thực
dân của mình, chẳng hạn, đội ngũ sĩ quan tại Nam Việt Nam áp dụng một
hình thức phân biệt cấp bậc chặt chẽ hơn bất cứ xứ sở tương tự nào khác
tại Đông Nam Á - nhưng đồng thời họ lại cảm thấy có nỗi thôi thúc phải cư
xử một cách ngang bướng để biểu lộ sự khinh thị các chủ nhân ông ngoại
lai - một thời là Pháp và lúc này là Mỹ - những kẻ mang lại cho nhiều
người trong họ sự giàu có, đặc quyền đặc lợi và kể cả chính ý tưởng về sự
ưu việt.
Có một điểm đặc biệt chắc con cũng nhận thấy là khác với tập quán giao tế
ở Âu Mỹ, người Việt Nam gặp nhau thường thảo luận chuyện thời cuộc
hoặc các đề tài tín ngưỡng, các nhân vật chính trị và tôn giáo. Họ không
ngại biện hộ ráo riết cho những luận điểm họ đang bảo vệ. Đối với họ,
người bạn nào không tận tình trao đổi ý kiến về các vấn đề ấy thì chưa là
một bằng hữu chân tình. Thực tế, lắm khi càng thảo luận càng mù mịt và
gây ngộ nhận phân ly nhưng họ thích như thế. Thói quen ấy khiến họ bám
sát thời cuộc và sinh hoạt tôn giáo nhưng cũng dễ bị lung lạc vì những
thông tin nửa vời và lòng đa nghi đối với giới làm chính trị mà họ biết rất
rõ là chưa bao giờ thật sự vì dân vì nước hoặc đối với giới tu sĩ mà họ cũng
biết rất khó tìm gặp đấng chân tu.
Bố không biết ý kiến ấy của bố có giúp được cho con xoay xở hiệu quả hơn
với viên trung úy QĐVNCH sắp tới của con hoặc những người Việt Nam
mà con sẽ tiếp xúc trong khi đạn đang bay qua các thửa ruộng hay không,
nhưng nó được bố đưa ra trong niềm hy vọng rằng nó sẽ hữu ích ít nhiều
cho con."
Joseph ngừng bút, cầm lên bức thư của Gary và thêm lần nữa xem xét cặn
kẽ cho đến khi anh nhìn tới đoạn mô tả cái chết của viên trung úy
QĐVNCH. Anh chầm chậm đọc lại đoạn ấy với vẻ mặt đau xót rồi ngồi
nhìn trống rỗng bức vách đằng trước. Sau một hai phút, Joseph cầm bút lên,
nhưng cây bút chờn vờn tần ngần trên mặt giấy một lúc lâu, sau cùng anh
mới bắt đầu viết tiếp: