Trang Tử và Nam Hoa Kinh
Nguyễn Hiến Lê
Tạo Ebook:
Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
Chú thích:
1652[1] Nguyên văn: triệu ư biến hoá. H.C.H. giảng là vƣợt lên khỏi sự biến hoá.
1653[2] Nguyên văn: kì sổ nhất nhị tam tứ thị dã. L.K.h. dịch là: đó là bốn công việc…
1654[3]Nguyên văn: dân li lí dã. D.N.L. dịch là: đạo trị dân. L.K.h. dịch là: tổ chức sinh hoạt của
dân. [dân li lí dã: sách in nhƣ vậy, nhƣng tôi tìm trên mạng chỉ thấy:民之理也 dân chi lí dã -
Goldfish].
1655[4] Nguyên văn: minh ư bản sổ, hệ ư mật độ. Theo H.C.H. thì sổ đây có nghĩa là phép tắc, bản
sổ tức là Thiên Đạo; độ đây là chế độ, mật độ là “nhân đạo”. [Các trang trên mạng đều chép: 明於本
數, 係於末度minh ư bản sổ, hệ ư mạt độ, tức “mạt độ” chứ không phải “mật độ” - Goldfish].
1656[5] Nguyên văn: lục thông, tôi dịch theo D.N.L., các sách khác không giảng. Theo Khang Hi tự
điển thì còn một thuyết nữa: lục thông là trên, dƣới là bốn phƣơng, còn tử dịch (mà Diệp dịch là bốn
phƣơng) trở bốn mùa. [Lục thông tứ dịch: 六通四辟, có bản chép là 六通四闢. Tôi nghĩ câu sau nên
sửa lại nhƣ thế này: Theo Khang Hi tự điển thì còn một thuyết nữa: lục thông là trên, dƣới và bốn
phƣơng, còn tứ tịch (mà Diệp dịch là bốn phƣơng) trỏ bốn mùa – Goldfish].
1657[6] Nguyên văn: tấn thân. Thân là cái đài to, tấn là lụa sắc đỏ; tấn thân trỏ hạng ngƣời làm quan.
1658[7] Mấy hàng này nghĩa hơi tối. Mỗi sách giảng mỗi khác. Tôi châm chƣớc theo L.K.h. và
D.N.L.
1659[8] Tôi theo L.K.h. Các sách khác dịch là: không làm cho phong tục đời sau xa xỉ.
1660[9] Tôi theo L.K.h.; Hoàng Cẩm Hoành dịch là: Giữ vững ý kiến của mình.
1661[10] Theo D.N.L. Theo H.C.H. thì: lẻ và chẳn không có thứ tự. Theo L.K.h. thì: lẻ và chẳn
không gặp nhau. Nguyên văn: cơ ngẫu bất ngỗ; còn thuyết “dị đồng” coi chú thích 5 bài 9, trang 395
ở sau.
1662[11] Ngƣời giỏi nhất trong phái.
