So với những đoàn tàu liên vận quốc tế mà đoàn các ông vừa được đi thì
đúng là “một trời, một vực”. Ông chợt nhớ lại cái cảm giác hôm lần đầu
tiên được xuống tàu điện ngầm ở Mát- xcơ- va. Thật sự là hôm đó ông đã bị
“ngợp”. Ngồi trên tàu suốt mấy tiếng đồng hồ ông đi từ ngạc nhiên này đến
ngạc nhiên khác. Thật là kỳ vĩ. Thật là đẹp đẽ. Thật là tiện lợi, văn minh.
Ông cứ lẩn thẩn tự hỏi không biết có bao nhiêu triệu khối đất đá đã được
đào lên và mang đi? Không biết có bao nhiêu triệu mét khối bê tông đã
được đổ xuống? Hơn hai trăm ki- lô- mét đường tàu xuyên trong lòng đất,
chui qua cả đáy sông đâu phải chuyện nhỏ. Mà sao đẹp thế. Mỗi một ga mê-
trô thực sự là một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo mang tính lịch sử
và cũng đậm nét văn hóa Nga. Những bức họa khổng lồ trên trần ga, các
pho tượng, biểu tượng, hoa văn… đầy tính mỹ thuật, đan xen giữa cổ kính
với hiện đại hết sức hài hòa. Đứng trong một ga mê- trô mà cứ có cảm
tưởng đang đứng trong một bảo tàng lịch sử hay bảo tàng nghệ thuật. Còn
hệ thống cầu thang và các chỉ dẫn cùng hết chỗ chê. Chỉ cần bập bẹ vài từ
tiếng Nga là có thể tự mình đi lại được mà không sợ lạc. Từ chỗ ngợp ông
đã chuyển sang buồn thật sự với câu hỏi: “Biết bao giờ dân mình mới được
như vậy?”.
Tàu đang qua cầu Kỳ Lừa. Cây cầu đã được sửa sang nhưng chắc là chưa
thật vững chãi nên con tàu bò qua chậm như sên. Con sông Kỳ Cùng mùa
nước cạn trơ ra cái đáy lô nhô đá cuội. Hai bên bờ sông những hố bom chưa
kịp lấp vẫn nham nhở như những vết lở loét trên thân thể một con bệnh
nặng. Nhiều ngôi nhà đổ vẫn chưa được dựng lại. Đúng là đã có hơn một
năm yên hàn nhưng dường như miền Bắc vẫn chưa xây dựng được gì nhiều.
Vẫn còn đó một miền Nam đang kêu gọi giải phóng. Tất cả vẫn phải dành
cho tiền tuyến. Chỉ có thống nhất, độc lập rồi mới có hòa bình thực sự, mới
có thể nghĩ đến việc xây dựng và làm giàu. Ông lim dim mắt thầm nhẩm lại
lời kêu gọi ngày 17 tháng 7 năm 1966 của Hồ Chủ tịch.
Mấy anh em trong đoàn vẫn xúm quanh cửa sổ nhìn ngắm đất trời. Chỉ
những hố bom chi chít hai bên đầu cầu chủ nhiệm kỹ thuật Nhẫn khẳng
định:
