MAKANIN VÀ THẾ GIỚI TÂM
THỨC CỦA NGƯỜI NGA ĐƯƠNG
ĐẠI
Hầm sâu hay một anh hùng của thời đại chúng ta (dựa theo tên một kiệt tác
của Mikhail Lermontov năm 1840), tiểu thuyết mới nhất của Vladimir
Makanin
đăng tải trong bốn kỳ của tạp chí văn học Znamia, đã được mọi
người coi là sự kiện văn học của năm 1998. Tác phẩm đã khẳng định tác
giả là một trong những nhân vật hàng đầu của văn chương Nga. Nên biết
rằng dù đã viết từ hơn 30 năm nay, Makanin vẫn bị đứng bên lề. Thoạt tiên
thì ông không được in chỉ vì không có chân trong một nhóm văn chương
nào cả. Còn suốt 7 năm gần đây, các truyện của ông không hề được in
thành tập. Ông hầu như không bao giờ trả lời báo chí. Nhưng bây giờ,
Vladimir Makanin cuối cùng mới đạt được sự thừa nhận mà ông xứng
đáng. Tính cách nhà văn đứng riêng rẽ của ông làm các nhà phê bình lúng
túng ngay từ khi ông cho ra tác phẩm đầu tay, năm 1965. Không ủng hộ
cũng không chống Xô-viết, không “thành thị” cũng không “tỉnh lẻ”, và
không bao giờ ly khai, ông luôn luôn đi theo con đường riêng của mình.
Trước đó, ông dạy ở Học viện văn học hoặc chăm lo nghiên cứu khoa học
(ông là nhà toán học): Quyển sách đầu tiên của ông là một công trình khoa
học. Lối viết của ông có sự tiến triển nhẹ nhàng nhưng luôn luôn là một thứ
chủ nghĩa hiện thực truyền thống với bút pháp mang đậm tính thử nghiệm,