"Chúng ta còn chưa thấy bức tranh cuối cùng mà," Siyah nói một cách
tự tin.
Những phẩm chất của Kelebek (Bướm)
Cậu ta được mọi người biết với tên Hasan Chelebi đến từ quận Sadabat,
nhưng với tôi cậu ta luôn luôn là "Kelebek - Bướm". Nghệ danh này luôn
gợi tôi nhớ lại vẻ đẹp thời niên thiếu và thanh niên của cậu ta: Cậu ta quá
đẹp trai đến độ những ai từng thấy cậu ta đều không tin nổi mắt mình và
muốn nhìn cậu ta lần nữa. Tôi luôn luôn ngạc nhiên trước điều kỳ diệu về
tài năng cũng như vẻ tuấn tú của cậu ta. Cậu ta là bậc thầy về màu sắc và
đây là thế mạnh lớn nhất của cậu ta. Cậu ta vẽ một cách say sưa, quay
cuồng với niềm vui được tô màu. Nhưng tôi cảnh báo Siyah rằng Kelebek
vốn nông nổi, vô mục đích và lừng khừng bất quyết. Để tỏ ra công bằng, tôi
nói thêm: Cậu ta là một nhà tiểu họa đích thực vẽ bằng trái tim. Nếu nghệ
thuật trang trí không có nghĩa là thỏa mãn trí thông minh, nói chuyện với
con thú trong chúng ta, hoặc củng cố lòng tự hào của Đức vua; nghĩa là, nếu
nghệ thuật này chỉ có nghĩa là một ngày hội cho con mắt, thì Kelebek quả
nhiên là một nhà tiểu họa đích thực. Cậu ta tạo những đường cong vô tình,
thoải mái và khoáng đạt, như thể cậu ta tiếp thu những bài học từ những bậc
thầy Kazvin cách nay bốn mươi năm; cậu ta tự tin sử dụng những màu sắc
thuần khiết, sáng chói của mình, và luôn luôn có một sự luân lưu nhẹ nhàng
ẩn chứa trong sự sắp xếp các bức tranh của cậu ta; nhưng tôi là người đã
dạy dỗ cậu ấy, chứ không phải những bậc thầy Kazvin đã chết từ lâu nọ. Có
lẽ vì lý do này mà tôi yêu cậu ta như con trai mình, không, hơn cả con trai
nữa - nhưng tôi không bao giờ có cảm giác kiêng nể đối với cậu ta. Như với
tất cả thợ học việc của tôi, lúc cậu ta đang thời niên thiếu cũng như khi cậu
ta còn ở tuổi thanh niên, tôi đã đánh cậu ta một cách thoải mái bằng cán cọ,
thước và thậm chí cả gậy nữa, nhưng điều này không có nghĩa là tôi không
tôn trọng cậu ta. Dù tôi thường đánh Leylek bằng thước, tôi cũng tôn trọng
cậu ấy. Trái với những gì mà kẻ bàng quan hững hờ vẫn nghĩ, việc đánh đòn
của người thầy không giải thoát người thợ học việc khỏi những âm hồn tài
