"Những tín đồ khổ tu Kalenderi, mà tranh vẽ họ chúng ta đã xem, mang
đức tin này từ Khorasan đến Ba Tư, và sau đó đến tận Istanbul đây," Sư phụ
Osman nói. "Lúc vua Yavuz Selim cướp bóc lâu đài Bảy tầng trời sau khi
đánh bại vua Ismail Bediuzzaman Mirza - một hậu duệ của Tamerlane - đã
phản bội vua Ismail và cùng với bọn người Kalenderi vốn là những đệ tử
của ông, liên kết với người Ottoman. Trong đoàn người của vua Selim theo
ông vượt cái lạnh mùa đông và tuyết giá trở về Istanbul có hai bà vợ của
vua Ismai, người ông đã đánh bại ở Chaldiran. Họ là những phụ nữ xinh
đẹp nước da trắng ngần, mắt hạnh đào hơi xếch, đi cùng họ là tất cả sách
được lưu giữ trong thư viện của cung điện Bảy tầng trời, sách do các bậc
thầy trước đó ở Tabriz, người Mông Cổ, người Inkhanid, người Jelayirid và
Garagoýunly để lại, và được vị vua đã bị đánh bại thu về như chiến lợi
phẩm từ người Uzbek, người Ba Tư và người Timurid. Ta phải xem kỹ
những cuốn sách này trước khi Đức vua và Trưởng Ngân khố buộc ta ra
khỏi chỗ này."
Nhưng bây giờ mắt ông đã lộ ra sự thiếu phương hướng thường thấy ở
người mù. Ông cầm chiếc kính lúp có cán nạm xà cừ vì thói quen hơn là để
nhìn. Chúng tôi cùng im lặng. Sư phụ Osman yêu cầu ông lùn, người đã
nghe toàn bộ câu chuyện của ông như thể nghe câu chuyện cay đắng nào đó
một lần nữa xác định vị trí và mang lại cho ông một pho sách mà ông đã mô
tả kỹ cái bìa. Khi ông lùn đã đi, tôi ngây thơ hỏi thầy mình:
"Vậy ai là tác giả bức minh họa con ngựa trong cuốn sách của Enishte
của con?"
"Cả hai con ngựa ta đang bàn tới đều có cánh mũi bị rạch," ông nói,
"cho dù nó được làm ở Samarkand hay, như ta nói, ở Transoxiana, con ngựa
con tìm thấy trong tập tranh này được vẽ theo phong cách Trung Hoa. Còn
về con ngựa đẹp trong cuốn sách của Enishte, vốn được vẽ theo phong cách
Ba Tư giống những con ngựa diệu kỳ do những bậc thầy Herat vẽ. Quả thực
nó là một bức minh họa rất tao nhã, khó mà tìm được một bức tương đương
