TRIẾT HỌC TÂY PHƯƠNG TỪ KHỞI THỦY ĐẾN ĐƯƠNG ĐẠI - Trang 1169

Bây giờ, nếu ta muốn, từ quan điểm tổng quát của một hệ thống nói chung, phân
chia nội dung của khoa học này, nó phải bao gồm hai phần: phần thứ nhất là một
Học thuyết về các yếu tố cơ bản của nhận thức (Elementarlehre), phần thứ hai là
một Học thuyết về phương pháp (Methodenlehre) của lý tính thuần tuý, đó là
những gì ta sẽ trình bày dưới đây. Mỗi phần chính này có các phần nhỏ mà chưa
thể trình bày hết lý do ở đây được. Nhưng, điêu có vẻ cần thiết phải nói ngay
trong Lời Dẫn Nhập này là: Có hai nguồn gốc (Stmme) trong nhận thức của con
người; chúng có lẽ cùng bắt nguồn từ một căn nguyên chung mà ta không biết
được, đó là CẢM NĂNG (SINN- LICHKEIT) và GIÁC TÍNH (VERSTAND);
nhờ CẢM NĂNG, những đối tượng được mang lại cho ta, nhờ CẢM TÍNH,
chúng được ta suy tưởng. Cảm năng, trong chừng mực chứa đựng các biểu tượng
tiên nghiệm làm điều kiện nhờ đó những đối tượng được mang lại cho ta; nó
thuộc về Triết học-Siêu nghiệm. Học thuyết Siêu nghiệm về cảm năng sẽ phải
thuộc về phần đầu tiên của khoa học về các yếu tố cơ bản, vì các điều kiện nhờ đó
những đối tượng của nhận thức con người được mang lại phải đi trước phần
chúng được ta suy tưởng. [tức phần thứ hai của Học thuyết cơ bản, gọi là Lôgích
học siêu nghiệm bàn về các khái niệm thuần tuý của giác tính].

KANT, Phê phán lý tính thuần tuý, Lời dẫn nhập, Bản B.

Ý tưởng hay Ý niệm (Idee) về một khoa học.

Bộ công cụ (Organon) của lý tính thuần tuý, tổng thể các nguyên tắc nhờ đó mọi
nhận thức thuần tuý tiên nghiệm có thể hình thành và mang lại cho ta.

Bộ chuẩn tắc (Kanon): Công cụ phương pháp luận của các khoa học đặc thù.

"Các khái niệm gốc" (Stammbegriffe): các khái niệm căn nguyên (ursprng- liche),
originale, là các khái niệm tối cao không được rút ra từ các khái niệm nào cao
hơn nữa, trái lại từ chúng có thể rút ra (dẫn xuất) các khái niệm phái sinh
(abgeleitete Begriffe) khác. Các khái niệm gốc của giác tính chính là các phạm
trù (Kategorien).

Không gian và thời gian chỉ có thể là những điều kiện chủ quan đơn thuần của
trực quan chúng ta