1. PALTON thật ra cũng mở rộng khái niệm [Ý niệm] của ông vào các nhận thức
tư biện, nếu các nhận thức này chỉ được mang lại một cách thuần tuý và hoàn
toàn tiên nghiệm, kể cả trong toán học, dù toán học không thể có đối tượng nào
ngoài lãnh vực kinh nghiệm khả hữu. Đây là điểm tôi không thể tin theo ông,
cũng như không thể tán thành sự diễn dịch [sự chứng minh] thần bí của ông về
những ý niệm hoặc các sự cường điệu trong việc hầu như muốn hữu thể hoá
(Hypostation) chúng [tức biến các Ý niệm thành các hữu thể tồn tại hiện thực], dù
rằng ngôn ngữ thâm viễn mà ông dùng trong lãnh vực này quả thật đủ sức để lý
giải một cách thích hợp và tinh tế bản tính sâu xa của sự vật. (Chú thích của tác
giả).
Thực hành (praktisch): theo Kant, là tất cả những gì được thực hiện từ Tự do của
ý chí. Có hai cấp độ: "thực tiễn, thực dụng" (pragmatisch) của các kỹ năng theo
các quy tắc của sự khôn ngoan (Klughetsregeln) và "thực hành" (praktisch) của
sinh hoạt đạo đức theo các mệnh lệnh tuyệt đối (Imperativen) của lý tính thuần
tuý.
2. Được bàn trong tác phẩm: "Politeia" (Nhà nước) của Platon.
Ảo tượng siêu nghiệm, ba loại suy luận biện chứng
Ảo tượng biện chứng hay ảo tượng tự nhiên và không thể tránh hệ tại chỗ coi
những Ý thể này, nghĩa là những khái niệm mà lý tính tất yếu tạo ra, và bởi
chúng, nó vượt qua mọi kinh nghiệm khả hữu, như là những khái niệm có giá trị
khách quan. Thế mà đó là điều mọi siêu hình học đều làm. Tuy nhiên những Ý
thể của lý tính, dầu đáng quý với tư cách là những khái niệm điều hành, vẫn
không thể được dùng làm nguyên lý cho bất kỳ tri thức khách quan nào: nhất là
không thể có một chứng minh khả thi nào liên quan đến tính phi vật thể và tính
bất tử của linh hồn, đến tự do của con người cũng như hiện hữu của Thượng đế.
Mọi lập luận của siêu hình học giáo điều đều là trá nguỵ. Cũng như những lập
luận mà chúng ta rèn đúc nên về cái "Tôi suy tư" và về thế giới, chúng có nét đặc
thù đáng lưu ý này là làm cho lý tính rơi vào trong những đối luận (antinomies) -
những xung đột không thể giải quyết- cũng như những lập luận qua đó chúng ta
nghĩ rằng thiết định được hiện hữu của Thượng đế.
