quá khó, hay vì tác giả lúc đó còn chưa mấy tiếng tăm?) Kant viết quyển
Prolegomena này, ngắn gọn hơn (chỉ độ hai trăm trang) - song không chắc đã dễ
hiểu hơn! Để mong người đọc lãnh hội những ý chính của ông thuận lợi hơn
(1783). Hai năm sau (1785) ông cho ra mắt quyển Những nền tảng của siêu hình
học đạo đức. Và hai năm sau nữa - 1787 - khi tái bản quyển Phê phán lý tính
thuần tuý thì khác hẳn lần xuất bản đầu tiên, nó đã tạo nên cơn nhiệt hứng triết
học khó thể so sánh trong lịch sử tư tưởng. Vậy, có thể nói, tác phẩm này như một
lời giới thiệu và chất men kích thích nhiệt tình hiếu tri nơi người đọc để đến với
những tác phẩm đồ sộ hơn của Kant.
Đi theo ý đồ đó của tác giả, ở đây chúng tôi cũng mạn phép trích vài trang từ
quyển Prolegomena này để bạn đọc thưởng thức và hy vọng nhờ đó sẽ có thêm
hứng thú để tiếp tục nghiền ngẫm các trích đoạn từ những tác phẩm khác nữa của
Kant.
Lời nói đầu của Sơ luận cho mọi siêu hình học tương lai.
Các Lời mở đầu (Prolegomena) này không phải dành cho các độc giả bình
thường, nhưng cho các người giảng dạy trong tương lai, và ngay cả đối với những
người này, họ cũng sẽ không mong đợi tìm được lợi ích của nó như là một trình
bày về một khoa học đã làm sẵn, nhưng chỉ để họ khám phá ra chính khoa học ấy.
Có những học giả coi lịch sử triết học (cổ đại và hiện đại) như là chính triết học;
các Lời mở đầu này không viết cho họ. Họ phải chờ đợi cho đến khi những người
ra sức tìm hiểu nguồn mạch của chính lý trí đã hoàn tất công việc của họ; chỉ lúc
ấy các học giả kia mới bắt đầu thông tin cho thế giới về những gì đã đạt được.
Tiếc thay, theo ý kiến họ, không thể nói điều gì nếu trước kia đã không có người
nói ra, và quả thực cũng lời tiên tri này cũng áp dụng cho mọi thời đại tương lai;
bởi vì lý trí con người từ nhiều thế kỷ đã suy tư về vô vàn đối tượng theo nhiều
cách khác nhau; cho nên khó có thể nghĩ rằng chúng ta lại không thể khám phá ra
những điều tương tự cho mỗi ý niệm mới trong số các phát biểu của các thời đại
trong quá khứ.
Mục đích của tôi là thuyết phục tất cả những ai nghĩ siêu hình học là môn học
đáng học, để họ thấy tuyệt đối cần thiết phải dừng lại chốc lát coi tất cả những gì
