Điều này thật hiển nhiên. bởi vì khi chúng ta nói rằng một ý niệm trong trí khôn
con người phát sinh từ những ý niệm đầy đủ trong nó, chúng ta cũng chỉ muốn
nói rằng trong trí tuệ của Thượng đế có một ý niệm mà Ngài là nguyên nhân,
không phải xét như Ngài vô cùng, hoặc bị tác động cùng với các ý niệm về rất
nhiều các sự vật đặc thù, nhưng xét như Ngài cấu tạo nên yếu tính của Trí khôn
con người [và do đó nó phải đầy đủ].
CHÚ GIẢI I
Qua điều này tôi đã giải thích nguyên nhân của những khái niệm được gọi là
chung và là cơ sở lập luận của chúng ta.
Nhưng một số định lý, hoặc khái niệm, phát xuất từ các nguyên nhân khác mà có
thể hữu dụng khi dùng phương pháp của chúng ta để giải thích. Bởi vì từ những
[giải thích] này có thể xác minh khái niệm nào thì hữu dụng hơn khái niệm khác,
và những khái niệm nào rất ít công dụng; và rồi, những khái niệm nào thì chung,
khái niệm nào rõ ràng và phân minh chỉ đối với những ai không có thành kiến, và
sau cùng thì khái niệm nào là vô căn cứ. Hơn nữa, chúng ta có thể xác minh cái gì
là ngọn nguồn của những khái niệm mà người ta gọi là Thứ yếu, và do đó là ngọn
nguồn của các định lý đặt nền trên chúng, và những sự khác liên quan tới những
vấn đề này mà đôi lúc tôi đã nghĩ tới. Nhưng bởi vì tôi đã dành những vấn đề này
lại cho một khảo luận khác, và tôi e ngại bàn bạc quá dài sẽ dễ gây chán nên tôi
xin thông qua tại đây.
Nhưng tôi không bỏ sót những gì cần biết, tôi sẽ vắn tắt nói thêm đôi chút về các
nguyên nhân mà từ đó các thuật ngữ được gọi là Siêu nghiệm (1) đã phát xuất -
tôi muốn nói tới những thuật ngữ như Hữu thể, Sự vật và cái tương tự. Những
thuật ngữ này phát sinh từ sự kiện là do thể xác con người, do hạn hẹp, có khả
năng hình thành một cách phân minh chỉ một số hình ảnh cùng một lúc (tôi đã
giải thích về một hình ảnh trong MĐ17). Nếu số hình ảnh vượt quá mức, chúng
sẽ bắt đầu bị lờ mờ, và nếu số hình ảnh lẽ ra có thể hình thành một cách phân
minh trong chính nó vượt mức quá nhiều thì tất cả hình ảnh đều hoàn toàn lẫn lộn
với nhau.
