CHÀNG NGỐC - Trang 824

[29]

Bức họa Madonna với gia đình thị dân Jakov Meier của họa sĩ người

Đức Hans Holbein (1497-1543) được lưu giữ tại Bảo tàng nghệ thuật
Dresden (Madonna là Đức Mẹ Đồng trinh Maria - tiếng Ý).

[30]

Sắc lệnh ngày 02-04-1837 của Nga hoàng Nikolai I cấm công chức

ngạch dân sự không được để râu.

[31]

Nàng Babette thân mến (tiếng Pháp).

[32]

Cùng bạn đọc hoặc Lời nói đầu(tiếng Pháp), được hiểu như lời mào

đầu một tin thông báo.

[33]

Ông nhà tôi lú lẫn mất rồi (tiếng Pháp).

[34]

Mọi người nhầm lẫn (tiếng Pháp).

[35]

Nếu như không đúng (tiếng Ý).

[36]

Ba nhân vật chính trong tiểu thuyết Ba người lính ngự lâm của nhà

văn Pháp A. Dumas cha (1802-1870).

[37]

Kars: thành phố - pháo đài ở vùng đông bắc Thổ Nhĩ Kỳ trong thời

kỳ chiến tranh Krym (1853-1856) đã bị quân Nga vây hãm từ cuối tháng 5
đến tháng 11-1855.

[38]

“Độc lập” (tiếng Pháp): tên rút gọn của báo Indépendance Belge

(Nền độc lập Bỉ) phát hành trong khoảng 1830-1837, phản ánh rõ nét đời
sống chính trị xã hội Tây Âu thời bấy giờ.

[39]

Mistress: bà chủ, bà giáo, cô giáo (tiếng Anh), gia sư ở Nga thời ấy

phần lớn là người nước ngoài.

[40]

Một điều mới mẻ (tiếng Pháp).

[41]

Vở kịch này được sáng tác năm tác giả 21 tuổi (1835), tuổi được coi

là đã thành niên.

[42]

Cứ để xem ai cười ai nhé! (tiếng Pháp).

[43]

Ở đây vị tướng đã dựa vào những sự kiện có thật để bịa chuyện linh

tinh: năm 1855, do bất bình với cấp chỉ huy quân đội thiếu quan tâm đến
các vấn đề dịch vụ y tế, bác sĩ phẫu thuật thiên tài của nước Nga là N.I.
Pirogov (1810-1881), người phụ trách Trạm quân y dã chiến tại tuyến